أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
17
قانون ( فارسى )
به حالتهاى ذكر شده در بالا است و بايد وسيلهء دوغ و قاوت سيب و رب به و رب ريواس و سماق از اثر سميش بكاهند . 7 - مازريون و خامالاون ( هفت بند ) . اين هر دو گياه يكى هستند و در شكل و رنگ باهم فرق دارند . وزن دو درهم از آنها سم قاتل است و پيامدش قى و اسهال از حد بدر است . نوع سياه اين گياه كه آن را خامالاون گويند از آن قسم كه سياه نيست سمىتر است . از اثر خامالاون درد شديد گزشى در درون و درد در سراسر بدن ، غلغلك دادن گلو و سكسكه پديد مىآيد و بعدا برآوردهء بلغمى و كفآلود قى مىكنند و سرانجام به كزاز مبتلا مىشوند و صداشان مىافتد . علاج بايد پياپى و بدون تأخير و فاصله انداختن شير و روغن حيوانى و گلاب و قند بخورند كه از اثر بدش بكاهد . اگر كار به دشوارتر كشيد ، ناگزير بايد ترياق ، مثروديطوس يا داروى گل مهرزده بخورند . اگر درد ناشى از داروى سمى تسكين يافت ، چند روزى بر خوردن اسكنجبين و كاسنى دوام كنند تا سوء مزاج بر طرف شود . 8 - خرزهره . حيوان و انسان اگر به حد زياد خرزهره بخورند ، مىميرند . و اگر كمتر از حالتى كه مىكشد بخورند ، افسردگى بيش از حد ، بادكردگى شكم و حالت التهابى شديد و سخت پيامد دارد . خرزهره گرم و خشك مزاج و گزنده و پارهكننده است . آبى كه خرزهره در آن رسته است براى خوردن خوب نيست ، و اگر از نوشيدن چنين آبى ناگزير باشند بايد آن را تقطير كنند يا با شيرينيها مخلوط سازند . علاج شنبليلهء آبپز شده و خرماى مشهور به خرماى شهريز « سهرترى . نسخه » بخورند كه در خنثى كردن اثر سمى خرزهره اثر شگفتآور دارد . بزر گياه پنج انگشت ، خود پنج انگشت ، آبپز پنج انگشت و پادزهرى كه از پنجانگشت سازند همگى بسيار مفيدند . انجير با عسل ، شكر و گلاب قند و شيرينيها همگى خوبند . رب انگور خوب است و حتما علاوه بر شيرينيها بايد از غذاهاى چرب و لزج - كه بارها برايت شرح دادهام - استفاده كنند . بعد از اين معالجات حقنه شوند . 9 - بلادر ( حب الفهم - انقرايا ) . كسى كه از خوردن بلا در مسموم مىشود ، بريدگى در گلو و در اندرون رخ مىدهد ، به التهاب مبتلا مىشود و بيماريهاى سخت مىگيرد و گاهى اوقات اندامى از اندامان تنش از كار مىافتد .